Process da furmaziun
Per il nov model directiv era cumpetent in team central che stat sut la direcziun da la scienziada da sanadad Marion Thalmann. Il model directiv è vergni elavurà cun la cooperaziun dals acturs dal sectur da sanadad. In focus spezial vegn mess sin ils accents tematics assistenza al part sco er cas d'urgenza e salvament.
Introducziun
Il process è stà structurà en quatter fasas successivas e construidas ina sin l’autra: inizialisaziun, analisa, concepziun e documentaziun. En la fasa d’inizialisaziun èn vegnidas scleridas l’organisaziun dal project, las finamiras e las aspectativas ed ins ha installà ina gruppa centrala. Sin basa da quai è suandada ina analisa cumplessiva da basas internas ed externas, cumplettada da workshops cun stakeholders relevants ed ina analisa SWOT1 structurada.
En la fasa da concepziun han ins consolidà enconuschientschas e transferì quellas en champs d’activitad strategics sco era en orientaziuns surordinadas. Acturas ed acturs centrals da la politica, da la furniziun da prestaziuns e dad ulteriuras gruppas d’interess en vegnidas integradas da maniera activa, tranter auter cun workshops e sounding boards. Uschia han ins pudì sclerir e precisar ina vista cuminaivla sin las sfidas, sin ils maletgs da finamira e sin las rollas.
1 Instrument central dal management strategic, per identifitgar las fermezzas( Strengths), flaivlezzas (Weaknesses), schanzas (Opportunities) e ristgs (Threats) d’in project.
Gruppa centrala
La gruppa centrala è sa cumponida dad expertas ed experts cumpetents da la politica, da l’administraziun, da la sanadad publica e da la cussegliaziun. Ils commembers e las commembras han contribuì da maniera activa al model directiv cun lur experientscha spezialisada e lur perspectiva strategica. La gruppa centrala è sa vesida sapientivamain sco runda d’expert(a)s e betg sco represchentanza da singulas gruppas professiunalas u furniturs da prestaziun.
A la gruppa centrala han fatg part:
- Peter Peyer, cusseglier guvernativ;
- Rudolf Leuthold, manader da l’Uffizi da sanadad, cumplettà cun Sandra Stoeckenius, manadra da l’Uffizi da sanadad a partir dal 1.10.2025;
- Hans Peter Risch, secretari general per sanadad, protecziun da la populaziun e militar;
- Daniel Derungs, maina gestiun da la Federaziun grischuna d’ospitals e da chasas da tgira (BSH);
- Daniel Walter, medì;
- Philipp Gunzinger, cussegliader;
- Martin Blumenthal, manader finanzas e controlling Uffizi da sanadad;
- Marion Thalmann, manadra da project;
Per la communicaziun han ins integrà Ursina Trautmann, departament da giustia, segirezza e sanadad dal Grischun sco responsabla per la communicaziun. Per accumpagnar eventuals futurs plans da legiferaziun han ins inclus en il process Aurel Thürlemann, collavuratur giuridic, departament da giustia, segirezza e sanadad.
La collavuraziun en la gruppa centrala è stada caracterisada da meetings constructivs, d’in barat avert sco era da l’integraziun intenziunada da savida d’expert(a)s. En quest rom è vegnida elavurada, discutada e sviluppada vinavant la basa tematica ed uschia mess il fundament per il model directiv cuminaivel.
Gruppas da focus
Per approfundar e validar il cuntegn dal process dal model directiv han ins realisà pliras gruppas da focus tematicas. La finamira è stada da render visiblas differentas perspectivas, da discutar da maniera averta sfidas e da sviluppar da cuminanza propostas per ina soluziun per in provediment da la sanadad persistent en il chantun Grischun. Las gruppas da focus èn stadas in element central en la fasa d’analisa e da concepziun dal model directiv ed han furnì impuls impurtants per ils champs d’activitad strategics.
Gruppa da focus assistenza al part
Persunas participantas:
- Gruppa da center: Peter Peyer, Daniel Derungs, Marion Thalmann (moderaziun)
- Angelica Signer, presidenta Spendreras grischunas / chasa da parturir Cuira
- Lea Rottweiler, vicepresidenta Spendreras grischunas
- Domenica Diethelm, Spendreras grischunas
- Christine Schenker, ginecologa, Glion
- Carolin Blume, schefmedia ginecologia KSGR
- Jörg Lymann, medi directiv KSGR
- Fabienne Thöny, Anja Malär, petiziunarias Tusaun
- Anna Barandun, spendreras Tusaun
Resultats centrals da Wrap-up:
- La coordinaziun ordinada da la purschida da prestaziun tar l’assistenza al part è necessaria
- Definiziun da clers criteris per valitar e promover ils lieus
- Rinforzar il lieu central KSGR (purschida, persunal qualifitgà, infrastructura)
- Ulteriur svilup da models da spendreras accreditadas e hotels da pazient(a)s
- Creaziun resp. rinforzament da centers da cumpetenza per famiglias
- Assistenza al part sco part d’ina politica dal lieu favuraivla a la famiglia ed economicamain relevanta
Gruppa da focus collavuraziun medicinala, center – regiuns
Persunas participantas:
- Gruppa centrala: Rudolf Leuthold, Daniel Walter, Marion Thalmann (moderaziun)
- Marina Jamnicki, media chantunala
- Rudolf Horn, CSVM
- Jens Fischer, Samedan
- Dominik Utiger, regiun da provediment Grischun central / ospital Tusaun
- Marcel Bundi, ospital Glion
- Christian Raselli, CMVP
- Yves Acklin, KSGR
- Hans-Curd Frei, ospital Tavau
- Joachim Koppenberg, CSEB
Resultats centrals da Wrap-up:
- Scleriment da la chapientscha da las rollas tranter center e regiuns
- KSGR sco provedider da basa e clinica da spezialist(a)s
- Ospitals regiunals per cas simpels sco era per l’assistenza preliminara e successiva
- Models dal temp da lavur flexibels per garantir il persunal qualifitgà
- Rinforzar la scolaziun ed il perfecziunament da medi(a)s en il chantun
- Elavurar basas da IT cuminaivlas (KIS, radiologia, labor)
- Conflict d’interess tranter il basegn medicinal e la pressiun d’aspectativas politicas resp. socialas
Gruppa da focus cas d’urgenza e salvament
Persunas participantas:
- Gruppa centrala: Daniel Walter, Marion Thalmann (moderaziun)
- Dominik Utiger, medi da chasa, Bravuogn
- Gian-Martin Sommerau, responsabel per la qualitad dal servetsch da salvament KSGR
- Fadri Erni, commember da la suprastanza Swiss Paramedic Association
- Peppi von der Muehll, responsabel per cas d’urgenza – servetsch d’urgenza da medi(a)s da chasa
- Sergio Calabresi, manader CAS 144
- Christoph Elbel, schefmedi subst. medischina d’urgenza clinica KSGR
- Renato Moresi, maina gestiun servetsch da salvament KSGR
- Joachim Koppenberg, directur CSEB
- Irene Mir, manadra da tgira staziun d’urgenza ospital Aschera
- Hans-Curd Frei, manader staziun d’urgenza ospital Tavau
- Monika Fehr Caluori, presidenta apotecas dal Grischun
Resultats centrals da Wrap-up:
- Grondas sfidas pervi dad aspectativas creschentas da pazient(a)s
- Segirar da maniera centrala la cuvrida dal territori e termins d’agid
- Mancanza da persunal qualifitgà sco factur che limitescha
- Muntada da qualitad, attractivitad e prestaziuns da basa fixas
- Basegn d’ina meglra direcziun da transports secundars
- Nov urden da regiuns da salvament e management da capacitads
- Utilisar soluziuns tecnologicas e models da triascha differenziads
- Sviluppar soluziuns cuminaivlas cun regiuns e furniturs da prestaziuns
Gruppa da focus collavuraziun organisatorica, center - regiuns
Persunas participantas:
- Represchentanzas dal KSK, Federaziun grischuna d’ospitals e da chasas da tgira (BSH)
- Ulteriurs acturs dal center e da las regiuns
Resultats centrals da Wrap-up:
- Coordinaziun communabla da la purschida da prestaziuns tranter center e regiuns
- Sclerir la rolla dal chantun sco actur che concepescha e che metta il rom
- Sclerir la rolla dals purtaders e da la responsabladad politica
- Utilisar structuras cuminaivlas (IT, acquisiziun, organisaziun)
- Definir clers roms da concepziun e da decisiun
- Sviluppar in model per l’avegnir cuminaivel per la collavuraziun
Sounding Board dals 16 da december 2025
Persunas participantas: 132 persunas participantas (regiuns da provediment da la sanadad, ospitals, instituts, federaziuns, vischnancas, politica)
Finamiras dal Sounding Boards
Il Sounding Board è stà part dal process da cooperaziun al model directiv 2026-2036. La finamira è stada la validaziun dals sis champs d’activitad da quella giada sco era da rimnar resuns ed impuls supplementars or da la pratica. Las persunas participantas han pudì valitar las orientaziuns strategicas da maniera differenziadas e contribuir resuns qualitativs.
Vista generala
Il Sounding Board ha mussà in consentiment fitg aut pertutgant l’orientaziun da basa dal model directiv ed ils champs d’activitad strategics definids. Las valitaziuns èn stadas autas enfin fitg autas per tut ils champs d’activitad.
Central è stà il cler sustegn d’ina rolla activa dal chantun per la coordinaziun, per la definiziun e promoziun dal rom – cun mantegnair al medem temp las structuras da provediment decentralas.
Las orientaziuns strategicas èn vegnidas valitadas da maniera differenziada. Quai ha furnì indicaziuns preziusas a la gruppa centrala per l’analisa approfundada dals resuns ed ha pussibilità precisiuns ed adattaziuns intenziunadas en il model directiv.
Resuns traversals
- Coordinaziun enstagl surcentralisaziun
- Confidenza, medems dretgs e structuras concisas
- Digitalisaziun damanaivel a la pratica
- Cundiziuns da basa realisticas per persunal, temp da lavur e finanziaziun
- Finamira cuminaivla per in provediment d’auta valur qualitativa e persistent
Il format è vegnì valità da maniera fitg positiva, spezialmain:
- La coordinaziun interactiva
- La structura clera per lung dals champs d’activitad
- La cumbinaziun da valitaziuns quantitativas e da commentaris qualitativs